Cách tính khối lượng vị thế trong crypto: quy tắc 1%

"Tôi nên bỏ vào bao nhiêu?" là một trong những câu hỏi đầu tiên của người mới. Nhưng đằng sau nó là một câu hỏi tốt hơn: nếu tôi sai, tôi sẵn sàng mất bao nhiêu? Nếu bạn trả lời câu hỏi này trước mỗi giao dịch, bạn sẽ giữ được quyền kiểm soát, kể cả trong giai đoạn khó khăn.

Trong bài này, bạn sẽ thấy sự khác nhau giữa số tiền bạn đầu tư và số tiền bạn chấp nhận rủi ro, quy tắc 1% nổi tiếng nói gì, và cách tự tính khối lượng vị thế của mình.

Số tiền đầu tư không phải là số tiền rủi ro

Giả sử bạn mua 2.500 USD bitcoin và đặt stop-loss thấp hơn giá mua 4%. Khoản đầu tư của bạn là 2.500 USD. Nhưng nếu stop-loss bị kích hoạt, bạn mất khoảng 100 USD (cộng phí và trượt giá nếu có). Số tiền đó mới là rủi ro của bạn.

Sự khác biệt này rất quan trọng. Hai người cùng đầu tư 2.500 USD có thể chịu rủi ro rất khác nhau: một người đặt stop ở 4%, người kia không đặt stop hoặc đặt stop ở 20%. Rủi ro của bạn phụ thuộc vào hai điều: khối lượng vị thế và vị trí đặt stop-loss. Cách chọn stop được giải thích trong stop-loss là gì và đặt thế nào.

Quy tắc 1% là gì?

Quy tắc 1% là một nguyên tắc kinh nghiệm được nhiều người giao dịch sử dụng: không chấp nhận rủi ro quá khoảng 1% tổng số dư giao dịch cho một lệnh. Với số dư 10.000 USD, đó là khoản lỗ tối đa 100 USD mỗi lệnh nếu stop-loss bị kích hoạt.

Có người dùng 0,5%, có người dùng 2%. Con số chính xác không quan trọng bằng ý tưởng: mỗi giao dịch đủ nhỏ để bạn vượt qua được một lần sai. Quy tắc 1% là mốc tham khảo phổ biến, không phải luật và cũng không phải khuyến nghị. Điều gì phù hợp với bạn tùy vào hoàn cảnh của bạn.

Cách tính khối lượng vị thế

Công thức rất đơn giản:

Ví dụ với tiền ảo:

1. Số dư ảo của bạn là 10.000 USD. Bạn chọn rủi ro 1%: 100 USD.
2. Bạn muốn mua bitcoin ở 60.000 USD và đặt stop-loss ở 57.600 USD. Tức là thấp hơn 4%.
3. Khối lượng vị thế = 100 ÷ 0,04 = 2.500 USD. Khoảng 0,042 BTC.

Nếu stop-loss bị kích hoạt, bạn mất 4% của 2.500 USD, tức khoảng 100 USD: 1% số dư. Đúng bằng mức bạn đã chọn từ trước.

Hãy xem điều gì xảy ra nếu stop đặt xa hơn. Với stop 8%, vị thế của bạn là 100 ÷ 0,08 = 1.250 USD. Stop rộng hơn nghĩa là vị thế nhỏ hơn, để rủi ro vẫn giữ nguyên. Nhờ vậy bạn không phải đặt stop sát lại chỉ vì muốn có vị thế lớn.

Vì sao những bước nhỏ lại quan trọng

Chuỗi thua là chuyện bình thường. Ngay cả một kế hoạch thận trọng cũng có thể thua năm hoặc mười lần liên tiếp. Hãy xem một chuỗi như vậy tác động thế nào tới số dư:

• Mười lần thua liên tiếp với rủi ro 1%: số dư giảm khoảng 10%. Khó chịu, nhưng vẫn xoay xở được.
• Mười lần thua liên tiếp với rủi ro 5%: số dư giảm khoảng 40%.

Và việc gỡ lại khó hơn bạn nghĩ. Đây thuần túy là số học: sau khi giảm 10%, bạn cần tăng khoảng 11% để quay về điểm xuất phát. Sau khi giảm 40%, bạn cần khoảng 67%. Nếu mất một nửa, số dư phải tăng gấp đôi. Hố càng sâu, đường lên càng dốc.

Mức sụt giảm lớn nhất tính từ đỉnh được gọi là drawdown. Đây là một trong những con số nói lên nhiều điều hơn là chỉ nhìn vào lãi.

Những cái bẫy

• Nhiều vị thế cùng biến động. Năm lệnh, mỗi lệnh 1%, trông có vẻ thận trọng. Nhưng nếu đó là năm đồng coin thường giảm cùng lúc, thực tế bạn đang chịu rủi ro gần 5% một lúc. Hãy để ý cả tổng rủi ro tại mọi thời điểm.
• Phí với vị thế nhỏ. Với vị thế rất nhỏ, phí chiếm tỷ trọng lớn hơn. Hãy tính cả phí.
• Tính sai số tiền. Luôn tính theo toàn bộ khối lượng vị thế, không phải theo số tiền bạn nghĩ mình "thực sự" bỏ ra.
• Dời stop. Toàn bộ phép tính chỉ đúng khi stop đứng yên. Nếu bạn hạ nó xuống "một chút thôi", bạn đang chịu rủi ro nhiều hơn mức đã quyết định.

Luyện quản lý rủi ro trên Nova

Trên Nova, mọi tài khoản đều bắt đầu ở chế độ paper: bạn luyện tập bằng tiền ảo với giá thật. Bạn có thể áp dụng phép tính ở trên trong vài tuần và trải nghiệm cảm giác khi một loạt giao dịch không như ý, mà không mất tiền thật.

Một vài điều trên Nova sẽ giúp bạn:

• Stop-loss là bắt buộc. Không có stop-loss thì không có lệnh, nên rủi ro mỗi lệnh luôn có mức trần.
• Giới hạn rủi ro đứng trên mọi thứ. Bạn chỉ có thể siết chặt chúng, không bao giờ nới lỏng.
• Kill switch: một nút bấm (kèm một bước xác nhận) dừng mọi lệnh mới. Nút này có trên mọi màn hình.

Kết quả ở chế độ paper là kết quả mô phỏng. Khớp lệnh thật, phí và nhất là cảm xúc có thể khác. Đọc thêm paper trading là gì và giới hạn của nó.

Muốn tự tính thử? Tạo tài khoản miễn phí và luyện tập với tiền ảo.

Câu hỏi thường gặp

Lúc nào tôi cũng phải rủi ro đúng 1% sao?

Không. Quy tắc 1% là mốc tham khảo. Nhiều người giao dịch dùng mức từ nửa phần trăm đến hai phần trăm. Điều gì phù hợp với bạn tùy vào hoàn cảnh của bạn. Bài viết này là phần giải thích, không phải lời khuyên tài chính.

1% là của toàn bộ tiền tiết kiệm hay của số dư giao dịch?

Thường được tính trên số dư bạn dùng để giao dịch. Tiền bạn cần cho chi tiêu cố định hay quỹ khẩn cấp không nằm trong đó.

Nếu stop-loss bị kích hoạt, tôi có luôn mất đúng 1% không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Trượt giá, khoảng trống giá và phí có thể làm khoản lỗ lớn hơn một chút. Vì thế nên chừa một khoảng dự phòng nhỏ.

Nếu số dư của tôi tăng hoặc giảm thì sao?

Khi đó số tiền tương ứng với 1% cũng thay đổi. Nếu số dư giảm, vị thế của bạn tự động nhỏ lại. Điều đó giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn.