Hoeveel riskeer je per trade? De 1%-regel uitgelegd

'Hoeveel moet ik inzetten?' is een van de eerste vragen die beginners stellen. Maar er zit een betere vraag achter: hoeveel ben ik bereid te verliezen als ik ongelijk heb? Wie die vraag vooraf beantwoordt, houdt het overzicht, ook in een slechte periode.

In dit artikel lees je wat het verschil is tussen inzet en risico, wat de bekende 1%-regel inhoudt en hoe je zelf je positiegrootte uitrekent.

Inzet is niet hetzelfde als risico

Stel: je koopt voor 2.500 euro bitcoin en je zet een stop-loss 4% onder je aankoopprijs. Je inzet is dan 2.500 euro. Maar als je stop-loss geraakt wordt, verlies je ongeveer 100 euro (plus kosten en eventuele slippage). Dat bedrag is je risico.

Het verschil is belangrijk. Twee traders die allebei 2.500 euro inzetten, kunnen een heel ander risico lopen: de ene met een stop op 4%, de andere zonder stop of met een stop op 20%. Je risico hangt dus af van twee dingen: hoe groot je positie is en waar je stop-loss staat. Hoe je die stop kiest, lees je in wat een stop-loss is en hoe je er een zet.

Wat is de 1%-regel?

De 1%-regel is een vuistregel die veel traders gebruiken: riskeer per trade niet meer dan ongeveer 1% van je totale handelssaldo. Met een saldo van 10.000 euro is dat dus maximaal 100 euro verlies per trade, als je stop-loss geraakt wordt.

Sommigen houden 0,5% aan, anderen 2%. Het exacte getal is minder belangrijk dan het idee erachter: elke trade blijft klein genoeg om een fout te kunnen overleven. De 1%-regel is een gangbare vuistregel, geen wet en geen advies. Wat bij jou past, hangt af van je eigen situatie.

Zo bereken je je positiegrootte

De formule is eenvoudig:

Een voorbeeld met virtueel geld:

1. Je virtuele saldo is 10.000 euro. Je kiest 1% risico: 100 euro.
2. Je wil bitcoin kopen aan 60.000 euro en je stop-loss komt op 57.600 euro. Dat is 4% lager.
3. Positiegrootte = 100 ÷ 0,04 = 2.500 euro. Dat is ongeveer 0,042 BTC.

Wordt je stop-loss geraakt, dan verlies je 4% van 2.500 euro, dus ongeveer 100 euro: 1% van je saldo. Precies wat je vooraf koos.

Merk op wat er gebeurt als je stop verder weg staat. Bij een stop op 8% wordt je positie 100 ÷ 0,08 = 1.250 euro. Een verdere stop betekent dus een kleinere positie, zodat je risico gelijk blijft. Zo hoef je je stop niet krap te zetten alleen omdat je een grote positie wil.

Waarom kleine stappen zo belangrijk zijn

Verliesreeksen zijn normaal. Ook een strategie die op lange termijn goed werkt, kan vijf of tien keer na elkaar verliezen. Kijk wat zo'n reeks doet met je saldo:

• Tien verliezen na elkaar bij 1% risico: je saldo daalt met ongeveer 10%. Vervelend, maar overzichtelijk.
• Tien verliezen na elkaar bij 5% risico: je saldo daalt met ongeveer 40%.

En terugkomen is moeilijker dan je denkt. Na een daling van 10% heb je ongeveer 11% stijging nodig om terug op je startpunt te komen. Na een daling van 40% heb je ongeveer 67% nodig. Na een daling van de helft moet je saldo verdubbelen. Hoe groter de put, hoe steiler de klim eruit.

Die grootste daling heet de drawdown. Het is een van de cijfers die meer zeggen dan winst alleen, zoals we ook uitleggen in hoe je een tradingbot test zonder echt geld.

Valkuilen

• Hefboom (leverage). Met hefboom open je een grotere positie dan je eigen inbreng. Een positie van 2.500 euro met hefboom 5 vraagt maar 500 euro onderpand, maar je risico wordt nog altijd bepaald door de positie van 2.500 euro en de afstand tot je stop. Reken dus altijd met de volledige positie, niet met het onderpand. Hefboom kan verliezen bovendien snel vergroten.
• Meerdere posities die samen bewegen. Vijf trades van elk 1% klinken veilig. Maar als het vijf munten zijn die meestal samen dalen, loop je in de praktijk eerder 5% risico in één keer. Kijk dus ook naar je totale risico op hetzelfde moment.
• Kosten bij kleine posities. Bij een heel kleine positie wegen handelskosten zwaarder door. Neem ze mee in je berekening.
• Je stop verschuiven. De hele berekening klopt alleen als je stop blijft staan. Verlaag je hem 'nog even', dan riskeer je meer dan je had beslist.

Risicobeheer oefenen in Nova

In Nova start elk account in papier-modus: je oefent met virtueel geld op live koersen. Zo kan je de berekening hierboven een paar weken toepassen en zien hoe het voelt als een reeks trades tegenvalt, zonder dat het je echt geld kost.

Een paar dingen in Nova helpen daarbij:

• Stop-loss is verplicht. Zonder stop-loss kan je geen order plaatsen, dus je risico per trade is altijd begrensd.
• Risicolimieten staan boven elke strategie. Je kan ze alleen strakker zetten, niet losser.
• Kill switch: met één knop (en een bevestiging) stop je alle nieuwe orders. De knop staat op elk scherm.

Resultaten in papier-modus zijn gesimuleerd. Echte uitvoering, kosten en vooral emoties kunnen anders uitvallen. Lees ook wat paper trading is en waar de grenzen liggen.

Wil je het zelf narekenen? Maak een gratis account aan en oefen met virtueel geld.

Veelgestelde vragen

Moet ik altijd precies 1% riskeren?

Nee. De 1%-regel is een vuistregel. Veel traders zitten ergens tussen een half en twee procent. Wat voor jou past, hangt af van je situatie. Dit artikel is uitleg, geen financieel advies.

Telt de 1% van mijn hele vermogen of van mijn handelssaldo?

Meestal rekent men met het saldo dat je voor trading gebruikt. Geld dat je nodig hebt voor vaste kosten of noodgevallen hoort daar niet bij.

Is mijn verlies altijd precies 1% als mijn stop-loss geraakt wordt?

Niet altijd. Door slippage, koersgaten en kosten kan het iets meer zijn. Reken daarom op een kleine marge.

Wat als mijn saldo daalt of stijgt?

Dan verandert ook het bedrag dat 1% voorstelt. Daalt je saldo, dan worden je posities vanzelf kleiner. Dat helpt om een slechte periode te overleven.