Stop-loss trong crypto là gì? Giải thích kèm ví dụ

Bạn mua một ít crypto, giá giảm và bạn nghĩ: "rồi nó sẽ lên lại thôi". Đôi khi đúng là vậy. Nhưng đôi khi giá cứ tiếp tục giảm, và một tuần sau bạn nhìn vào một khoản lỗ lớn hơn nhiều so với mức bạn từng chấp nhận. Stop-loss có mặt để ngăn điều đó: bạn quyết định trước, một cách bình tĩnh, sẽ để khoản lỗ chạy tới đâu.

Trong bài này, bạn sẽ biết stop-loss là gì, có những loại nào, có thể đặt ở đâu và những lỗi người mới thường mắc.

Stop-loss là gì?

Stop-loss là một lệnh bạn chuẩn bị từ trước và chỉ kích hoạt khi giá chạm một mức nhất định: giá dừng. Khi đó, vị thế của bạn được đóng (toàn bộ hoặc một phần). Nhờ vậy bạn không phải nhìn biểu đồ cả ngày.

Ví dụ với tiền ảo: bạn mua 0,01 BTC ở giá 60.000 USD mỗi bitcoin, tức là 600 USD. Bạn đặt stop-loss ở 57.000 USD. Nếu giá giảm xuống 57.000 USD, vị thế của bạn được bán. Khoản lỗ khoảng 30 USD (5%), cộng thêm phí nếu có. Nếu giá tăng, không có gì xảy ra và vị thế vẫn mở.

Tác dụng quan trọng nhất nằm trong đầu bạn: bạn đưa ra quyết định khó trước khi vào lệnh, chứ không phải giữa lúc giá đang lao dốc, khi nỗi sợ và hy vọng trộn lẫn với nhau.

Stop-market và stop-limit: khác nhau thế nào?

Hầu hết các nền tảng đều có hai phiên bản.

• Stop-market: ngay khi giá dừng bị chạm, một lệnh thị trường được gửi đi. Vị thế của bạn gần như chắc chắn được đóng, nhưng không nhất thiết đúng ở giá dừng. Khi giá rơi nhanh, giá khớp có thể thấp hơn.
• Stop-limit: ngay khi giá dừng bị chạm, một lệnh giới hạn được đặt với mức giá tối thiểu do bạn chọn. Bạn biết mình bán tới mức nào, nhưng nếu giá nhảy vượt qua mức đó, lệnh có thể không được khớp. Khi đó bạn vẫn giữ vị thế trong lúc giá tiếp tục giảm.

Tóm lại: stop-market chắc chắn về khớp lệnh, stop-limit chắc chắn về giá. Để giới hạn khoản lỗ, nhiều người chọn sự chắc chắn về khớp lệnh. Xem thêm về khác biệt này tại lệnh thị trường và lệnh giới hạn.

Nên đặt stop-loss ở đâu?

Không có con số phần trăm thần kỳ nào luôn đúng. Nhưng có vài nguyên tắc:

1. Đặt ở nơi ý tưởng của bạn không còn đúng. Nếu bạn mua vì kỳ vọng một vùng giá sẽ giữ vững, stop nên đặt ngay dưới vùng đó. Nếu vùng đó bị phá, lý do của giao dịch cũng không còn.
2. Chừa chỗ cho biến động bình thường. Crypto thường dao động vài phần trăm trong một ngày. Stop quá sát sẽ bị kích hoạt bởi những dao động thông thường, trước khi ý tưởng của bạn kịp có cơ hội.
3. Tính trước cái giá phải trả. Khoảng cách tới stop quyết định bạn mất bao nhiêu khi nó bị kích hoạt. Nếu số tiền đó quá lớn, hãy chọn vị thế nhỏ hơn thay vì đặt stop sát hơn. Cách tính được giải thích trong cách tính khối lượng vị thế.

Trượt giá và khoảng trống giá: giới hạn của stop-loss

Stop-loss giới hạn khoản lỗ, nhưng không phải là sự bảo đảm. Có hai điều có thể khiến bạn mất nhiều hơn dự kiến:

• Trượt giá: nếu lúc khớp lệnh có ít người mua, lệnh bán của bạn sẽ được chia ra nhiều mức giá. Giá trung bình khi đó thấp hơn giá dừng.
• Khoảng trống giá (gap): sau một tin tức lớn hoặc trong thị trường rất trầm lắng, giá có thể nhảy một mạch từ 58.000 USD xuống 55.000 USD. Một stop ở 57.000 USD khi đó sẽ khớp gần 55.000 USD.

Vì vậy hãy luôn chừa một khoảng dự phòng. Stop-loss là tấm lưới an toàn, không phải bức tường.

Trailing stop, nói ngắn gọn

Trailing stop đi lên khi giá tăng nhưng không đi xuống khi giá giảm. Giả sử trailing stop của bạn nằm dưới mức giá cao nhất kể từ lúc vào lệnh 5%. Nếu bitcoin tăng từ 60.000 USD lên 66.000 USD, stop của bạn tăng lên 62.700 USD. Nếu sau đó giá giảm, stop vẫn ở 62.700 USD.

Nhờ vậy bạn giữ lại được một phần đà tăng mà không phải tự dời stop. Nhược điểm: trong thị trường biến động mạnh, nó đôi khi đẩy bạn ra quá sớm, ngay trước khi giá tăng trở lại.

Bốn lỗi thường gặp

• Stop quá sát. Bạn bị đẩy ra liên tục vì những biến động bình thường và lần nào cũng mất phí.
• Hạ stop xuống khi giá tiến lại gần. Đây là lỗi rất con người. Bạn dời giới hạn "chỉ thêm một lần nữa thôi", và một khoản lỗ nhỏ biến thành khoản lỗ lớn.
• Không đặt stop "vì kiểu gì giá cũng hồi". Đôi khi giá không hồi. Hoặc chỉ hồi sau nhiều tháng, trong khi tiền của bạn bị kẹt.
• Stop chỉ tồn tại trong đầu. "Tôi sẽ bán nếu giá xuống dưới 57.000 USD." Nhưng nếu lúc đó bạn đang ngủ, đang làm việc hoặc còn chần chừ, sẽ không có gì xảy ra.

Luyện tập với stop-loss trên Nova

Trên Nova, mọi tài khoản đều bắt đầu ở chế độ paper: bạn luyện tập bằng tiền ảo với giá thật. Trên Nova, stop-loss là bắt buộc: bạn không thể đặt lệnh nếu thiếu nó. Nhờ vậy nó trở thành thói quen, không phải thứ bạn quên mất.

Ngoài ra, giới hạn rủi ro đứng trên mọi thứ (chỉ có thể siết chặt, không bao giờ nới lỏng) và kill switch dừng mọi lệnh mới chỉ với một nút bấm (kèm một bước xác nhận). Hãy nhớ kết quả ở chế độ paper là kết quả mô phỏng: khớp lệnh thật, phí và nhất là cảm xúc có thể khác. Đọc thêm paper trading là gì và giới hạn của nó.

Muốn cảm nhận điều gì xảy ra khi stop-loss bị kích hoạt? Tạo tài khoản miễn phí và thử với tiền ảo.

Câu hỏi thường gặp

Lúc nào tôi cũng nên dùng stop-loss sao?

Stop-loss là công cụ để giới hạn khoản lỗ trên mỗi giao dịch, vì thế nhiều người dùng nó. Bạn có dùng hay không và dùng thế nào là tùy hoàn cảnh của bạn. Bài viết này là phần giải thích, không phải lời khuyên tài chính.

Stop-loss của tôi có luôn khớp đúng ở giá dừng không?

Không. Với stop-market, giá khớp có thể thấp hơn do trượt giá hoặc khoảng trống giá. Với stop-limit, lệnh của bạn có thể không được khớp.

Stop-loss và take-profit khác nhau thế nào?

Stop-loss đóng vị thế khi giá đi ngược hướng bạn. Take-profit đóng vị thế khi giá chạm mục tiêu bạn chọn từ trước. Tốt nhất là chuẩn bị cả hai trước khi vào lệnh.

Tôi có thể luyện tập stop-loss mà không cần tiền thật không?

Có. Với paper trading, bạn luyện tập bằng tiền ảo với giá thật. Như vậy bạn hiểu cách stop-loss hoạt động mà không để một lỗi sai làm bạn mất tiền.